Hoe werkt de Kapitaalmarkt?

Wat is de Kapitaalmarkt?

De Kapitaalmarkt is een financiële markt die het mogelijk maakt om in langlopende financiële instrumenten te handelen zoals aandelen, obligaties of andere effecten. De geldmarkt is onderdeel van de kapitaalmarkt en heeft in plaats van langlopende juist de mogelijkheid tot handelen in kortlopende financiële instrumenten.

De kapitaalmarkt is er op gericht om overheden en bedrijven de mogelijkheid te bieden tot het ophalen van kapitaal. Aan de ene kant hebben we dus de bedrijven en overheden die kapitaal willen ophalen en aan de andere kant hebben we de investeerders. Er zijn verschillende investeerders in de kapitaalmarkt, zoals particuliere beleggers, institutionele beleggers en andere financiële instellingen. De kapitaalmarkt geeft investeerders de mogelijkheid om hun overtollige kapitaal te investeren en te laten groeien met de focus op de langere termijn.

"Het gedrag van beleggers op de kapitaalmarkt kan leiden tot financiële bubbels en marktmanipulatie."


Opbouw kapitaalmarkt

De kapitaalmarkt is opgebouwd uit verschillende sectoren en producten, zoals:

  • Geldmarkt: De geldmarkt is gericht op kortlopende leningen die over het algemeen een looptijd hebben van minder dan één jaar. Op deze financiële markt worden de rentetarieven voor kortlopende leningen en financiële instrumenten bepaald en verhandeld tussen financiële instellingen en bedrijven. De geldmarkt wordt voornamelijk gebruikt voor tijdelijke financieringen en cash management. 
  • Obligatiemarkt: De obligatiemarkt is gericht op langlopende leningen die over het algemeen een looptijd hebben van meer dan één jaar tot enkele tientallen jaren. Op deze financiële markt worden er leningen uitgegeven van bedrijven, overheden en andere instellingen. Obligaties zijn schuldbewijzen van een bedrijf of overheid met een vaste of variabele rente die gekocht worden door verschillende soorten beleggers. De houder van een obligatie heeft het recht op terugbetaling van het uitgeleende kapitaal plus rente. 
  • Aandelenmarkt: De aandelenmarkt is gericht op bedrijven die aandelen uitgeven om kapitaal aan te trekken en de plek waar beleggers kunnen handelen in deze aandelen. Door te handelen in aandelen kunnen beleggers deelnemen in het eigendom en de winsten van een bedrijf. 
  • Derivatenmarkt: De derivatenmarkt is gericht op de handel in financiële instrumenten die afgeleid zijn van de onderliggende waarde van aandelen, obligaties en grondstoffen. De mogelijkheid met derivaten is het beheren van risico’s en het verhandelen, zoals futures, opties en swaps

Op de kapitaalmarkt zijn de meest verhandelde producten erg afhankelijk per markt en regio. Over het algemeen zijn de meest verhandelde producten valuta’s, aandelen en obligaties. De handelsvolumes op de kapitaalmarkt zijn gevoelig voor schommelingen in aantallen en zijn erg afhankelijk van marktcondities, bedrijfsprestaties en andere factoren.

 

Primaire en secundaire kapitaalmarkt

De kapitaalmarkt is onder te verdelen in twee hoofdcategorieën:

  • Primaire markt: De primaire markt is de plek waar bedrijven en overheden nieuwe financiële instrumenten kunnen uitgeven. Het proces bij het uitgeven van nieuwe financiële instrumenten wordt ook wel emissie of uitgifte genoemd en wordt gedaan om kapitaal aan te trekken. Bij het uitgeven van deze instrumenten kan het gaan om aandelen of schuldbewijzen, zoals obligaties. Bij de aankoop door investeerders gaat de opbrengst van de emissie naar de uitgevende overheid of het bedrijf. De hoofdreden voor de uitgifte is het opgehaalde kapitaal te gebruiken voor investeringen, schuldaflossingen of andere financiële doeleinden.
  • Secundaire markt: Na de uitgifte op de primaire markt kunnen de verhandelbare financiële instrumenten worden verhandeld op de secundaire markt. Dit is de plek waar investeerders de instrumenten kunnen verhandelen aan andere partijen. De prijzen worden, net als op vele andere financiële markten, in essentie gedreven door vraag en aanbod. Naast vraag en aanbod zijn er andere factoren die invloed hebben op de prijs, zoals de prestaties van het bedrijf, economische omstandigheden, rentetarieven en andere marktcondities.


Het doel van de kapitaalmarkt

De kapitaalmarkt is niet meer weg te denken uit de financiële markten en heeft een belangrijke rol in de economie. Het doel van de kapitaalmarkt is bedrijven de mogelijkheid bieden om kapitaal aan te trekken om te investeren in groei en innovatie. Daarnaast bied het de mogelijkheid voor investeerders om de kapitaalmarkt en zijn financiële instrumenten te gebruiken voor het diversifiëren en rendement te behalen op hun investeringen.

"De kapitaalmarkt is een belangrijk onderdeel van het financiële systeem en draagt bij aan economische ontwikkeling."

De kapitaalmarkt is naast het ophalen van kapitaal en de mogelijkheid bieden tot investeren, ook een goede indicatie wat betreft de gezondheid van de economie en het marktsentiment. De prijzen en rendementen van financiële instrumenten op de kapitaalmarkt kunnen wat zeggen over hoe de economie er in het algemeen voor staat.

De kapitaalmarkt wordt gebruikt voor verschillende doeleinde, het proces en manier waarop de kapitaalmarkt gebruikt wordt is afhankelijk per specifieke situatie. Hieronder zijn enkele doelen van de kapitaalmarkt uitgelegd:

  • Bedrijfsfinanciering: De kapitaalmarkt wordt gebruikt door bedrijven om kapitaal aan te trekken voor hun activiteiten. Het ophalen van kapitaal kan op verschillende manieren, zoals door de uitgifte van aandelen op de aandelenmarkt of door de uitgifte van obligaties op de obligatiemarkt. De opbrengst wordt vaak gebruikt voor de financiering van activiteiten en investeringen die ten goede komen van het bedrijf.
  • Beleggingen: Als belegger is het mogelijk om de kapitaalmarkt te gebruiken voor het beleggen in aandelen, obligaties of andere effecten. Het is mogelijk als belegger om te investeren in zowel individuele producten als in beleggigsfondsen. De financiële instrumenten en producten worden gebruikt door beleggers om hun beleggingsportefeuille aan te vullen op basis van hun risicobereidheid en belegginsdoelstellingen. 
  • Risicobeheer: Beleggers gebruiken de kapitaalmarkt ook om aan hun risicomanagement te voldoen en risico´s te beheren. Hier zijn verschillende mogelijkheden voor zoals diversificatie, het kopen van opties of futures om zichzelf te beschermen tegen volatiliteit of onverwachtse bewegingen in de markt. Bij het gebruik van dit soort financiële instrumenten is het mogelijk om te profiteren van bewegingen in prijs, zonder daadwerkelijk de onderliggende producten te bezitten.
    "Beleggers op de kapitaalmarkt streven naar een balans tussen risico en rendement."
    Een ander belangrijk onderdeel van risicobeheer als belegger is het goed op de hoogte zijn van de risicobereidheid, rendementsdoelstellingen en de kwaliteit van de bedrijven waar in geïnvesteerd wordt.

 

Kapitaalmarkt indicaties

Enkele voorbeelden van indicaties die op de kapitaalmarkt de gezondheid van de economie en het marktsentiment weergeven:

  • Aandelenkoersen: De aandelenprijzen op de kapitaalmarkt is een van de indicaties die kan aangeven hoe de bredere economie er voorstaat. Het marktsentiment bij stijgende aandelenprijzen, kan er op wijzen dat beleggers optimistisch zijn en in economische groei geloven. Het negatieve marktsentiment bij dalende aandelenprijzen, kan er op wijzen dat beleggers pessimistisch zijn over de economie.
    "De kapitaalmarkt is een barometer van het vertrouwen van investeerders in de economie."
  • Obligatierendementen: Het rendement dat gemaakt kan worden op obligaties is afhankelijk van de rente die beleggers ontvangen op hun obligatie-investeringen. Stijgende obligatierendementen kunnen een indicatie zijn dat beleggers verwachten dat de economie aantrekt en dat er een mogelijkheid is op toenemende inflatie. Dalende obligatierendementen kunnen een indicatie zijn dat beleggers voorzichtiger zijn en er mogelijk economische onzekerheid heerst.
  • Rentevoeten: Rentevoeten, ook wel bekend als rentetarieven, hebben een impact op de kapitaalmarkt. Als rentetarieven stijgen op de kapitaalmarkt kan dit een indicatie zijn dat de economie in een opwaartse trend zit, de economie groeit en er meer vraag naar kapitaal kan zijn. Daarnaast kunnen stijgende rentevoeten bij investeerders zorgen voor vertrouwen en optimisme op de kapitaalmarkt. Een daling in rentetarief kan een indicatie zijn dat de economie afzwakt en het gevolg hebben dat beleggers wat voorzichtiger worden.
  • Valutakoersen: De wisselkoersen op de valutamarkt zijn van invloed op de kapitaalmarkt en zijn sectoren. De wisselkoersen op de valutamarkt worden op hun beurt ook weer beïnvloed door factoren, zoals renteverschillen, marktsentiment en economische groeiverwachtingen.

    Als de waarde van een lokale valuta stijgt ten opzichte van andere valuta, kan dit een indicatie zijn dat de economie sterker wordt en er meer investeerdersvertrouwen ontstaat. Als de waarde van een lokale valuta daalt ten opzichte van andere valuta, kan dit een indicatie zijn dat er zorgen over de economie zijn en we te maken kunnen hebben met een negatiever marktsentiment.

Ondanks de beschikbare informatie kan het soms lastig zijn om met deze informatie een volledig beeld van de markt te hebben. De kapitaalmarkt en andere financiële markten zijn direct of indirect verbonden en kunnen invloed op elkaar hebben. De interpretatie van prijzen en rendementen op de kapitaalmarkt kunnen complex zijn en afhankelijk van verschillende factoren.

Uiteraard kan er wel gestreefd worden om een zo goed als mogelijk beeld van de kapitaalmarkt te hebben. Het doen van een grondige analyse, waar technische analyse en fundamentele analyse onderdeel van zijn, helpen bij een volledig beeld te krijgen van de gezondheid van de economie en het marktsentiment.

 

Beïnvloeding van de kapitaalmarkt

Hieronder zijn verschillende zaken die belangrijk zijn en van invloed zijn op de kapitaalmarkt:

  • Renteniveaus: Renteniveaus en schommelingen hierin kunnen invloed hebben op de kapitaalmarkt. De vraag naar en het aanbod van kapitaal op de markt worden beïnvloed door de hoogte van het renteniveau. Bij een hoge rente kan het voor beleggers interessant zijn om hun geld op een spaarrekening te zetten, in plaats van te investeren in de kapitaalmarkt. Dit kan ervoor zorgen dat er een daling in vraag ontstaat van kapitaal en dat dit daarmee de prijzen van financiële instrumenten doet dalen.

    Een daling van het renteniveau kan er juist voor zorgen dat kapitaal dat op een spaarrekening staat, of in andere defensieve producten zit, terug de markt in stromen. Door de dalende renteniveaus kunnen de rendementen die gehaald worden op de kapitaalmarkt hoger zijn dan bijvoorbeeld op een spaarrekening.

  • Economische indicatoren: Op de kapitaalmarkt zijn er verschillende economische indicatoren die van invloed kunnen zijn, zoals de inflatie, werkloosheidcijfers en het bruto binnenlands product (BBP). Positieve economische cijfers kunnen investeerders meer vertrouwen geven in de economie en de vraag naar kapitaal op de markt verhogen.

  • Regelgeving: Regelgeving zorgt meestal voor duidelijkheid en handvaten in een markt. Op de kapitaalmarkt is de manier waarop effecten worden uitgegeven en verhandeld vastgesteld en beïnvloed door regulering. Regelgevende instanties kunnen eisen stellen aan de informatie die bedrijven moeten verstrekken aan investeerders en de manier waarop effecten worden verkocht. Dit zorgt voor meer transparantie, veiligheid en duidelijkheid voor zowel investeerders als bedrijven en instellingen.
    "Regulering en toezicht zijn essentieel om de integriteit en stabiliteit van de kapitaalmarkt te waarborgen."
  • Geopolitieke gebeurtenissen: Geopolitieke gebeurtenissen zorgen voor beweging in de kapitaalmarkt en is onderdeel van de invloed op de marktcondities. Denk bij geopolitieke gebeurtenissen aan politieke onrust, natuurrampen en handelsoorlogen. Beleggers kunnen bij dit soort onverwachte ontwikkelingen op het wereldtoneel hun beleggingsbeslissingen aanpassen en heroverwegen.

  • Risico en rendement: Bij beleggers op de kapitaalmarkt staat risico en rendement van hun beleggingen centraal, in het Engels ook wel Risk/Reward genoemd. In de kern van deze term is het goed om te begrijpen dat risico en rendement dicht met elkaar verbonden zijn. Over het algemeen kunnen we stellen dat hoe hoger het risico, hoe hoger het mogelijk rendement. Vergeet niet dat bij meer risico ook een groter percentage verliesgevende beleggingen hoort. Beleggers moeten daarom goed hun risicomanagement, risicobereidheid en rendementsdoelstellingen duidelijk hebben bij het kiezen van beleggingen op de kapitaalmarkt.