Het grootste pensioenfonds van Nederland gaat over. ABP stapt op 1 januari 2027 over naar het nieuwe pensioenstelsel. Dat raakt ambtenaren, leraren en militairen, samen ruim drie miljoen mensen. Je pensioen verdwijnt niet en je bouwt gewoon door. Toch verandert er iets belangrijks: je ziet straks een bedrag in euro's dat van jou is, in plaats van een belofte over later. In dit artikel leg ik uit wat er precies gebeurt, wat hetzelfde blijft en welke vier dingen je vandaag zelf controleert.
Wat gebeurt er precies op 1 januari 2027?
Op die datum verdeelt ABP het gezamenlijke vermogen over persoonlijke potjes. Elke deelnemer krijgt een eigen bedrag toegewezen. Het fonds rekent daarbij met een dekkingsgraad van 120 procent, waarvan 100 procent naar de pensioenen van alle deelnemers gaat.
ABP is niet het eerste fonds. Een deel van de fondsen ging al over per 1 januari 2026. PME volgt samen met ABP in 2027. De uiterste datum voor alle fondsen is 1 januari 2028.
De timing helpt enorm. De gemiddelde dekkingsgraad van de Nederlandse pensioenfondsen steeg begin september 2026 naar ongeveer 135 procent. Er valt dus iets te verdelen. Precies daarom verloopt deze overgang rustiger dan veel mensen jaren geleden vreesden.
Wat blijft er gewoon hetzelfde?
Meer dan je denkt. Je werkgever blijft premie inleggen en jij blijft opbouwen. Je pensioenfonds belegt dat geld nog steeds collectief, met dezelfde schaalvoordelen en lage kosten.
Ook je AOW verandert niet. Die komt van de overheid en staat volledig los van je pensioenfonds. Het nabestaandenpensioen blijft bestaan, al veranderen de voorwaarden bij sommige fondsen wel.
Moet je zelf iets gaan beleggen of kiezen?
Nee. Je fonds blijft het beleggen voor je doen en past het risico aan je leeftijd aan. Jongere deelnemers krijgen meer risico en dus meer kans op groei. Ouderen krijgen minder risico, zodat een slecht beursjaar hun uitkering minder hard raakt.
Je hoeft dus geen ETF te kiezen voor je pensioen. Wel is het slim om te weten wat je fonds voor je opbouwt, want dat bepaalt hoeveel je daarnaast zelf nodig hebt.
Wat is de grootste verandering?
Je krijgt een persoonlijk pensioenvermogen in plaats van een aanspraak in een gezamenlijke pot. Vroeger stond er een belofte op papier: vanaf je pensioendatum ontvang je een bepaald bedrag per maand. Nu zie je een pot met geld, met jouw naam erop.
Dat verschil klinkt technisch, maar het voelt anders. Je ziet je pensioen groeien zoals je een beleggingsrekening ziet groeien. Op je pensioendatum zet het fonds die pot om in een maandelijkse uitkering.
Het geld zit nog steeds in een collectief beleggingsfonds. Je krijgt geen eigen rekening bij een broker. Het administratieve potje is persoonlijk, het beleggen blijft gezamenlijk.
Beweegt je pensioen straks mee met de beurs?
Ja, en directer dan vroeger. Gaat het goed op de beurs, dan stijgt je pensioen sneller. Valt de beurs, dan daalt het ook sneller. Het oude stelsel smeerde goede en slechte jaren uit over lange periodes, waardoor pensioenen jarenlang stilstonden terwijl de fondsen juist rendement maakten.
Voor mensen die al met pensioen zijn geldt een uitzondering. Fondsen leggen een buffer aan, de solidariteitsreserve, die de schommelingen dempt. Een slecht beursjaar komt daardoor niet volledig in je uitkering terecht.
Dit is de kern van de hele hervorming. Het nieuwe stelsel volgt de markt sneller, in beide richtingen. Dat betekent meer kans op stijging en ook een groter risico op een lagere uitkering.
Gaat jouw pensioen omhoog of omlaag?
Gemiddeld gaat het omhoog. Het kabinet rekent erop dat de aanvullende pensioenen in 2027 met gemiddeld 7,6 procent stijgen. Dat is een verwachting en geen belofte, want elk fonds beslist zelf.
Let goed op het woord gemiddeld. Of jouw pensioen stijgt of daalt hangt af van drie dingen: je leeftijd, je fonds en hoeveel je al hebt opgebouwd. Twee collega's bij hetzelfde fonds krijgen dus verschillende uitkomsten.
Wat merkte de eerste groep deelnemers?
De fondsen die al per 1 januari 2026 overstapten, gaven gemiddeld een structurele verhoging van rond de 14 procent. ABP zelf verhoogde de pensioenen per 1 januari 2026 al met 2,84 procent.
Die 14 procent klinkt spectaculair, maar zeg het niet te snel na. Die fondsen hadden vaak jaren geen verhoging gegeven en haalden achterstand in. Jouw fonds start vanuit een andere situatie en met een andere dekkingsgraad.
Wat is die compensatie waar iedereen het over heeft?
In het oude stelsel betaalde iedereen dezelfde premie voor dezelfde opbouw. Voor jonge deelnemers levert die premie meer op, simpelweg omdat hun geld langer rendeert. Toch kregen ouderen daar een deel van mee. Naarmate je ouder werd, ging je er dus op vooruit.
Dat voordeel vervalt. Juist veertigers en vijftigers lopen daardoor een stuk opbouw mis. De compensatieregeling vult dat gat deels aan, met extra premie of een extra toekenning in je persoonlijke pot.
Eén punt verrast veel mensen. Ga je vóór de overgang volledig met pensioen, dan krijg je geen compensatie. Je bouwt op dat moment namelijk niets meer op. Wie in 2026 stopt en bij ABP zit, valt dus buiten die regeling.
Welke vier dingen check je nu in je pensioenoverzicht?
Log in op mijnpensioenoverzicht.nl met je DigiD. Die vier checks kosten je een kwartier en leveren vaak meer op dan welke discussie over het stelsel ook.
Kijk eerst welke fondsen er in je overzicht staan. Controleer daarna of al je oude werkgevers erbij staan, want een vergeten dienstverband van drie jaar betekent een vergeten potje. Bekijk vervolgens je verwachte bedrag per maand en vergelijk dat met je huidige vaste lasten. Controleer tot slot wat je partner krijgt als jij overlijdt, want daar zitten grote verschillen tussen fondsen.
Vind je een gat tussen je verwachte pensioen en je uitgaven? Dan weet je precies waarom je daarnaast zelf opbouwt. Dat gat in euro's is veel motiverender dan een vaag gevoel dat je iets moet regelen.
Hoe past je pensioen in je eigen plan?
Je pensioen is één van drie lagen. De AOW vormt de basis, je pensioenfonds de tweede laag en je eigen vermogen de derde. Die derde laag bepaal jij helemaal zelf.
Daar zit ook je vrijheid. Een eigen beleggingsportefeuille geef je elk moment een andere bestemming: eerder stoppen met werken, minder uren draaien of een sabbatical van een half jaar. Je pensioenpot komt pas vrij op je pensioendatum.
Beleg je via een pensioenrekening met jaarruimte, dan valt dat vermogen buiten box 3 en trek je de inleg af van je inkomen. Beleg je gewoon in box 3, dan houd je maximale vrijheid en betaal je jaarlijks belasting over een aangenomen rendement. Beide routes werken, zolang je de keuze bewust maakt.
Wil je dit overzicht eindelijk op orde?
In mijn gratis live webinar laat ik zien hoe je in één weekend een beleggingssysteem opzet dat naast je pensioen blijft werken, ook als de regels weer schuiven. Inclusief uitgebreide Q&A, en er is beperkt plek.
Veelgestelde vragen
Wanneer gaat mijn pensioenfonds over naar het nieuwe stelsel?
Dat verschilt per fonds. Een deel ging al per 1 januari 2026 over, ABP en PME volgen per 1 januari 2027 en de uiterste datum is 1 januari 2028. Je fonds informeert je hier zelf over, meestal een half jaar van tevoren.
Wat verandert er precies aan mijn pensioen?
Je bouwt een persoonlijk pensioenvermogen op in plaats van een aanspraak in een gezamenlijke pot. Je ziet dus een bedrag in euro's dat van jou is, in plaats van een belofte over later.
Gaat mijn pensioen omhoog of omlaag?
Gemiddeld omhoog, mede door de goede dekkingsgraden. Het kabinet verwacht voor 2027 een gemiddelde stijging van 7,6 procent. Jouw uitkomst hangt af van je leeftijd, je fonds en je opgebouwde vermogen.
Hoe hoog is de dekkingsgraad van ABP bij de overgang?
ABP rekent met 120 procent, waarvan 100 procent naar de pensioenen van de deelnemers gaat. De gemiddelde dekkingsgraad van alle Nederlandse fondsen lag begin september 2026 rond 135 procent.
Beweegt mijn pensioen straks mee met de beurs?
Ja, directer dan vroeger. Bij goede beursjaren stijgt je pensioen sneller en bij slechte jaren daalt het ook sneller. Voor mensen die al met pensioen zijn dempt een buffer de schommelingen.
Krijg ik compensatie als ik in de veertig of vijftig zit?
Vaak wel, want juist die groep mist opbouw door de nieuwe premieregels. De regeling vult dat gat deels aan. Ga je vóór de overgang volledig met pensioen, dan krijg je geen compensatie.
Moet ik zelf keuzes maken over mijn beleggingen?
Nee. Je fonds belegt collectief verder en stemt het risico af op je leeftijd. Wat je daarnaast zelf opbouwt, blijft volledig jouw eigen keuze.
Wat kan ik nu zelf doen?
Log in op mijnpensioenoverzicht.nl en controleer vier dingen: welke fondsen je hebt, of al je oude werkgevers erbij staan, wat je verwachte bedrag is en wat je partner krijgt als jij overlijdt.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 25 september 2026 · Auteur: Nick van Belzen, oprichter van Investing Nomads. Nick belegt sinds 2012 en trade sinds 2018. Investing Nomads is gevestigd in Groningen, KvK 92777708. Meer over Nick.
Bronnen: ABP over de overgang per 1 januari 2027, de dekkingsgraadcijfers van de Nederlandse pensioenfondsen van begin september 2026, de verhogingen bij fondsen die al per 1 januari 2026 overstapten en de kabinetsverwachting van 7,6 procent voor 2027 zoals gepubliceerd door Pensioen Pro. Pensioenregels en bedragen veranderen. Controleer altijd de actuele stand bij je eigen fonds, want jouw situatie kan flink afwijken van het gemiddelde.
Investing Nomads is een educatief platform. Nick van Belzen is geen financieel adviseur en beschikt niet over een AFM vergunning. Dit artikel vormt geen persoonlijk financieel, fiscaal of pensioenadvies. Vragen over jouw eigen pensioen horen thuis bij je pensioenfonds of een financieel adviseur.
