Forfaitair rendement in box 3: zo rekent de Belastingdienst het uit

De Belastingdienst belast je vermogen niet op wat je echt verdient, maar op een aanname. Dat heet het forfaitair rendement. In 2026 rekent de fiscus met 1,28 procent over je spaargeld en 6,00 procent over je beleggingen. Over die uitkomst betaal je 36 procent belasting.

Dat verschil tussen aanname en werkelijkheid raakt bijna iedereen met wat vermogen. Toch weten weinig mensen hoe die som precies loopt. Hieronder zie je het stap voor stap, met de cijfers die op 11 november 2026 bij de Belastingdienst stonden.

Wat betekent forfaitair rendement precies?

Forfaitair betekent vastgesteld vooraf. De fiscus kijkt dus niet naar jouw werkelijke rente of koerswinst, maar naar een percentage dat voor iedereen geldt.

Waarom rekent de fiscus met een aanname?

Het oude box 3 stelsel ging uit van één rendement voor al je bezit. Dat pakte voor spaarders veel te hoog uit. Sinds de Overbruggingswetgeving splitst de Belastingdienst je vermogen daarom in drie groepen: banktegoeden, beleggingen en andere bezittingen, en schulden. Elke groep heeft een eigen percentage.

De gedachte erachter is praktisch. De fiscus heeft geen zicht op jouw echte rendement op 1 januari. Een vast percentage maakt de aanslag uitvoerbaar. Het nadeel merk je meteen: in een slecht beursjaar betaal je alsnog over een winst die je nooit gemaakt hebt.

Met welke percentages rekent de Belastingdienst in 2026?

Voor belastingjaar 2026 gelden drie percentages. Je ziet ze hieronder op een rij.

Bron: Belastingdienst, geraadpleegd op 11 november 2026.

Welke percentages staan al vast?

Alleen het percentage voor beleggingen en andere bezittingen ligt vast op 6,00 procent. Dat getal volgt uit een wettelijke formule met langjarige beursrendementen. De percentages voor banktegoeden en schulden stelt de fiscus begin 2027 definitief vast, op basis van de werkelijke rente in 2026. Je definitieve aanslag over 2026 gebruikt dan die vastgestelde cijfers.

Wil je direct zien wat dat bij jouw bedragen oplevert? In onze box 3 calculator vul je je spaargeld en beleggingen in en zie je de uitkomst voor meerdere jaren naast elkaar.

Zo loopt de berekening stap voor stap

De som bestaat uit zes stappen. Het stukje dat de meeste mensen verrast, zit in stap vier.

Hoe werkt een rekenvoorbeeld van 150.000 euro?

Stel, je hebt op 1 januari 2026 een vermogen van 150.000 euro. Daarvan staat 60.000 euro op de spaarrekening en 90.000 euro zit in ETF's. Je hebt geen fiscale partner en geen schulden.

Eerst berekent de fiscus je belastbaar rendement. Dat is 60.000 keer 1,28 procent plus 90.000 keer 6,00 procent, samen 768 plus 5.400, dus 6.168 euro.

Daarna trekt de Belastingdienst het heffingsvrij vermogen van 59.357 euro af van je totale bezit. Je grondslag sparen en beleggen komt op 90.643 euro. Dat is 60,42 procent van je rendementsgrondslag.

Dat percentage past de fiscus toe op je belastbaar rendement: 6.168 keer 60,42 procent is 3.727 euro. Daar gaat 36 procent belasting overheen. Je betaalt dus ongeveer 1.342 euro box 3 belasting over 2026.

De vrijstelling verlaagt je belasting dus niet rechtstreeks. Zij verlaagt het aandeel van je rendement dat meetelt. Dat is precies waar veel rekenmachines op internet de mist in gaan.

Waarom geeft dit forfait zoveel discussie?

Het knelpunt zit in de kloof tussen aanname en werkelijkheid. Die kloof valt vooral op bij beleggers.

Wat betekent de uitspraak van de Hoge Raad?

De Hoge Raad oordeelde dat de fiscus je werkelijke rendement moet belasten als dat lager uitvalt dan het forfait. Daarvoor bestaat de Opgaaf werkelijk rendement. Je voorlopige aanslag 2026 houdt daar geen rekening mee, omdat je echte rendement pas na afloop van het jaar bekend is.

Voor spaarders scheelt dit meestal weinig. Het forfait van 1,28 procent ligt dicht bij de spaarrente die banken in 2026 betaalden. Voor beleggers met een slecht jaar loopt het verschil juist hard op. Over de vraag hoe vermogensbelasting en box 3 zich verhouden tot je werkelijke resultaat is het laatste woord nog niet gezegd.

Wat verandert er na 2026?

Voor 2027 en verder is het beeld op dit moment onrustig. De stand van 11 november 2026 staat hieronder.

Het kabinet heeft de geplande verlaging van het heffingsvrij vermogen naar 30.846 euro per persoon ingetrokken. Ook de extra verhoging van het forfait voor overige bezittingen naar 7,87 procent is van tafel. Het exacte heffingsvrij vermogen voor 2027 volgt uit de definitieve regels.

Het nieuwe stelsel op basis van werkelijk rendement schuift op naar 1 januari 2029. Invoering in 2028 blijft mogelijk als het kabinet dat verantwoord en uitvoerbaar vindt. De Tweede Kamer stemt naar verwachting op 12 november 2026 over het wetsvoorstel, daarna buigt de Eerste Kamer zich erover. Op onze pagina over box 3 in 2028 houden we die route bij.

Hoe ik zelf met dit forfait omga

Ik beleg sinds 2012 en heb in die jaren genoeg regels zien veranderen. Mijn eerste reflex was vroeger om mijn portefeuille aan te passen bij elk nieuw voorstel.

Dat heeft me niets opgeleverd. Wat wel hielp: eerst mijn buffer scherp krijgen en pas daarna beslissen welk deel van mijn geld echt lang kan blijven staan. Een van mijn duurste fouten was te veel spaargeld laten stilstaan buiten mijn buffer, terwijl ik wachtte op een beter instapmoment.

Het forfait is een gegeven. Je grip zit in je kosten, je spreiding en je horizon. Wie zijn financiele basis op orde heeft, hoeft bij elk wetsvoorstel niet opnieuw in de stress te schieten.

Veelgestelde vragen over het forfaitair rendement

We lichten graag een aantal veelgestelde vragen toe:

Wat is het forfaitair rendement in box 3 in 2026?

Voor banktegoeden geldt 1,28 procent, voor beleggingen en andere bezittingen 6,00 procent en voor schulden 2,70 procent. Over de uitkomst betaal je 36 procent belasting. Het heffingsvrij vermogen bedraagt 59.357 euro per persoon.

Staat het percentage voor spaargeld al vast?

Nee. Het spaarpercentage van 1,28 procent is voorlopig. De Belastingdienst stelt het begin 2027 definitief vast op basis van de werkelijke rente in 2026. Je definitieve aanslag gebruikt dat vastgestelde cijfer.

Waarom betaal ik belasting terwijl mijn beleggingen daalden?

Het forfait kijkt niet naar jouw resultaat. Bij een verlies betaal je dus alsnog. Via de Opgaaf werkelijk rendement vraag je de fiscus om je echte rendement te belasten als dat lager uitvalt.

Telt de hypotheek op mijn woning mee in box 3?

Nee. Je eigen woning en de bijbehorende hypotheek vallen in box 1. Alleen andere schulden, zoals een lening voor een tweede woning, tellen mee in box 3 met het percentage van 2,70 procent.

Hoe reken ik mijn eigen situatie door?

Vul je bedragen in bij onze rekenhulp om je box 3 belasting te berekenen. Je ziet dan meteen wat de verschillende jaren voor jouw vermogen betekenen.

Wil je weten hoe je een portefeuille bouwt die niet elke keer op de schop hoeft als Den Haag iets verandert? In het gratis live webinar loopt Nick die aanpak stap voor stap met je door. Meld je gratis aan voor het webinar en stel live je vragen.

Gepubliceerd: 11 november 2026
Laatst bijgewerkt: 11 november 2026
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 11 november 2026
Auteur: Nick van Belzen
Bronnen: Belastingdienst (rendementspercentages en rekenvoorbeelden box 3 2026), Rijksoverheid en de Kamerstukken rond het Belastingplan 2027.

De informatie van Investing Nomads is uitsluitend bedoeld voor educatieve en informatieve doeleinden en vormt geen persoonlijk financieel of beleggingsadvies. Beleggen brengt risico met zich mee. Je kunt een deel van je inleg verliezen. Belastingregels veranderen en persoonlijke situaties verschillen. De Belastingdienst of een gekwalificeerde fiscalist is uiteindelijk leidend.