De Belastingdienst rekent in 2026 met 1,28 procent over je spaargeld en met 6,00 procent over je beleggingen. Dat is bijna vijf keer zoveel. Over hetzelfde bedrag betaal je als belegger dus fors meer box 3 belasting.
Veel mensen trekken daar de conclusie uit dat sparen fiscaal slimmer is. Die conclusie houdt geen stand zodra je naar het bedrag kijkt dat je netto overhoudt. Hieronder de cijfers en de redenering erachter.
Waar komt dat verschil in percentage vandaan?
De twee percentages hebben een totaal andere herkomst. Dat verklaart meteen waarom ze zo ver uit elkaar liggen.
Hoe stelt de fiscus de percentages vast?
Het spaarpercentage volgt de werkelijke rente die Nederlandse huishoudens in het belastingjaar op hun rekening kregen. Daarom stelt de Belastingdienst dat cijfer pas achteraf definitief vast, begin 2027. Voor 2026 staat het voorlopig op 1,28 procent.
Het percentage voor beleggingen en andere bezittingen komt uit een wettelijke formule met langjarige rendementen op aandelen, obligaties en vastgoed. Dat cijfer ligt daarom vooraf al vast op 6,00 procent voor 2026. De fiscus kijkt niet naar jouw portefeuille en niet naar het beursjaar.
Hoe die som precies loopt, staat in ons artikel over het forfaitair rendement in box 3.
Wat betekent dat voor jouw aanslag?
Het verschil werkt een op een door in je belastbaar rendement. Een voorbeeld maakt het concreet.
Honderdduizend euro, twee routes
Stel, je hebt 100.000 euro en geen fiscale partner. Staat dat bedrag op de spaarrekening, dan is je belastbaar rendement 1.280 euro. Zit het in ETF's, dan rekent de fiscus met 6.000 euro.
Na aftrek van het heffingsvrij vermogen telt in beide gevallen 40,64 procent van dat rendement mee. Bij spaargeld kom je uit op ongeveer 187 euro belasting, bij beleggingen op ongeveer 878 euro. Een verschil van bijna 700 euro per jaar.
Dat voelt oneerlijk. Toch mist die vergelijking de andere kant van de rekening.
Waarom de aanslag niet de hele rekening is
Belasting hoort bij wat je verdient. Bij spaargeld verdien je in 2026 weinig, bij beleggen loop je risico maar verwacht je meer.
Wat houd je netto over?
Haal je met dezelfde 100.000 euro in ETF's een rendement van 6 procent, dan verdien je 6.000 euro bruto. Daar gaat ongeveer 878 euro belasting af. Je houdt ruim 5.100 euro over.
Op de spaarrekening ontvang je bij 1,28 procent 1.280 euro, waarvan 187 euro belasting afgaat. Er blijft ongeveer 1.093 euro over. Bij een inflatie van 2 procent verlies je op die route nog koopkracht ook.
De belegger betaalt dus bijna vijf keer zoveel belasting en houdt alsnog bijna vijf keer zoveel over. Dat is de kern die in de discussie vaak sneuvelt.
Twijfel je tussen sparen en beleggen?
Nick laat in het gratis live webinar zien hoe je die keuze maakt op basis van je horizon en je buffer.
Gratis en ongeveer een uur. Je kunt live je vragen stellen.
Wanneer pakt het forfait voor beleggers wel slecht uit?
Er is een duidelijk scenario waarin de klacht terecht is. Dat is het slechte beursjaar.
Belasting betalen over verlies?
Daalt je portefeuille met 10 procent, dan rekent de fiscus alsnog met 6,00 procent winst. Je betaalt dus belasting over rendement dat er nooit was. De Hoge Raad heeft daarover geoordeeld dat je werkelijke rendement leidend is als dat lager uitvalt dan het forfait.
Daarvoor bestaat de Opgaaf werkelijk rendement. Je voorlopige aanslag houdt daar geen rekening mee, omdat je echte resultaat pas na afloop van het jaar bekend is. Je vraagt het dus achteraf aan.
Over meerdere jaren middelt dat effect uit. In goede jaren betaal je relatief weinig, in slechte jaren vraag je de correctie aan. Dat maakt het forfait draaglijker dan het op een enkel jaar lijkt.
Wat ik zelf met deze afweging doe
Ik beleg sinds 2012 en heb beide kanten gezien. Mijn grootste fout zat niet in de belasting, maar in mijn gedrag.
Jarenlang hield ik te veel spaargeld aan buiten mijn buffer. Ik wachtte op een correctie en dacht dat ik het instapmoment wel zou herkennen. Dat kostte me meer rendement dan welke aanslag ook. Mijn portefeuille bestaat nu uit een kern van ETF's. Vastgoed vormt binnen mijn totale vermogen het stabiele deel, waardoor ik zelf geen obligaties aanhoud.
Dat is nadrukkelijk mijn situatie en geen model om te kopieren. Iemand van 28 met een lange horizon komt op iets anders uit dan iemand van 60 die over vijf jaar stopt met werken. Dat begint bij de vraag sparen of beleggen en pas daarna bij de keuze voor de beste ETF.
Verandert dit verschil na 2026?
De stand op 11 november 2026 geeft wat meer rust dan een maand geleden.
De extra verhoging van het forfait voor overige bezittingen naar 7,87 procent is van tafel. Ook de verlaging van het heffingsvrij vermogen naar 30.846 euro per persoon gaat niet door. Het nieuwe stelsel op basis van werkelijk rendement staat nu gepland voor 1 januari 2029.
In dat toekomstige stelsel verdwijnt het verschil tussen sparen en beleggen grotendeels, omdat de fiscus dan je echte resultaat belast. De Tweede Kamer stemt naar verwachting op 12 november 2026. Reken je eigen verdeling door met de box 3 calculator en zie direct wat een verschuiving van spaargeld naar beleggingen met je aanslag doet.
Veelgestelde vragen over beleggingen en spaargeld in box 3
We lichten graag een aantal veelgestelde vragen toe:
Waarom betaal je meer belasting over beleggingen dan over spaargeld?
De fiscus rekent voor beleggingen met een forfait van 6,00 procent en voor spaargeld met 1,28 procent in 2026. Dat verschil komt doordat het beleggingspercentage uit langjarige marktrendementen volgt en het spaarpercentage uit de werkelijke rente van dat jaar.
Is sparen daarom fiscaal gunstiger?
Alleen als je puur naar de aanslag kijkt. Netto houd je bij beleggen doorgaans meer over, omdat het verwachte rendement hoger ligt. Beleggen brengt wel risico mee en je resultaat staat niet vast.
Telt mijn crypto als belegging?
Ja. Crypto valt onder beleggingen en andere bezittingen en telt dus mee tegen 6,00 procent. De waarde op 1 januari is bepalend.
Wat als mijn portefeuille in de min staat?
Dan vraag je via de Opgaaf werkelijk rendement om belasting over je echte resultaat. Dat gebeurt achteraf, want je werkelijke rendement is pas na afloop van het jaar bekend.
Hoeveel betaal ik over een groter bedrag?
Dat hangt af van je verdeling. In ons artikel over de belasting over 200.000 euro spaargeld zie je drie verdelingen naast elkaar.
De echte vraag is niet welke box het goedkoopst is, maar welk plan je dertig jaar volhoudt. In het gratis live webinar loopt Nick die aanpak met je door. Meld je gratis aan voor het webinar.
Gepubliceerd: 11 november 2026
Laatst bijgewerkt: 11 november 2026
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 11 november 2026
Auteur: Nick van Belzen
Bronnen: Belastingdienst (rendementspercentages box 3 2026), uitspraken van de Hoge Raad over werkelijk rendement, Rijksoverheid en de Kamerstukken rond het Belastingplan 2027.
De informatie van Investing Nomads is uitsluitend bedoeld voor educatieve en informatieve doeleinden en vormt geen persoonlijk financieel of beleggingsadvies. Beleggen brengt risico met zich mee. Je kunt een deel van je inleg verliezen. De genoemde rendementen zijn rekenaannames en geen voorspelling. Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. Belastingregels veranderen en persoonlijke situaties verschillen. De Belastingdienst of een gekwalificeerde fiscalist is uiteindelijk leidend.
