Had je in een jaar minder rendement dan de Belastingdienst aanneemt? Dan betaal je via de Opgaaf werkelijk rendement belasting over je echte resultaat. Je betaalt daarmee nooit meer dan de fiscus eerder berekende, alleen minder.
Die regeling komt uit de Wet tegenbewijsregeling box 3, die volgt op uitspraken van de Hoge Raad. Veel mensen laten geld liggen omdat ze de rekensom niet kennen. Hieronder zie je wanneer het loont en hoe de berekening werkt.
Wat telt mee als werkelijk rendement?
De Belastingdienst kijkt naar alle opbrengst uit je vermogen in een kalenderjaar. Dat is breder dan alleen de rente op je rekening.
Welke onderdelen tellen mee?
Je ontvangen rente en dividend tellen mee. Daarnaast telt de waardeverandering van je bezit mee, dus ook een daling. Zakt je ETF portefeuille in waarde, dan drukt dat je werkelijke rendement omlaag.
Een tweede woning telt mee met de waardestijging of waardedaling. Vanaf 2026 komt daar een bijtelling bij voor het eigen gebruik van zo'n pand. Crypto telt mee met het koersverschil tussen 1 januari en 31 december.
De opbrengst mag negatief uitvallen. Dat is precies waar de regeling voor bedoeld is. Hoe het gewone forfaitair rendement in box 3 daar tegenover staat, lees je in een apart artikel.
Wanneer levert de opgaaf je geld op?
De vuistregel is simpel. Ligt je echte rendement onder het forfait, dan loont het rekenen.
Bij welk resultaat sla je toe?
Voor spaarders valt er in 2026 weinig te halen. Het forfait van 1,28 procent ligt dicht bij de rente die banken dat jaar betaalden. Wie alleen spaart, komt zelden lager uit.
Voor beleggers draait dat om. De fiscus rekent met 6,00 procent. Heb je over een jaar 2 procent gemaakt, of sta je in de min, dan scheelt de opgaaf direct geld. Bij een portefeuille van 150.000 euro aan ETF's gaat het al snel om enkele honderden euro's.
Belangrijk detail: je rekent over je hele box 3 vermogen, niet per belegging. Een goed jaar op je spaarrekening en een slecht jaar op de beurs tellen dus bij elkaar op.
Liever grip op je rendement dan op de regels?
In het gratis live webinar laat Nick zien hoe je een portefeuille bouwt die je jarenlang volhoudt.
Gratis en ongeveer een uur. Je kunt live je vragen stellen.
Hoe geef je het door?
De opgaaf loopt via een apart formulier van de Belastingdienst. De route verschilt per jaar.
Welke stappen horen erbij?
Voor oudere jaren gebruik je het formulier Opgaaf werkelijk rendement. Dat vind je op belastingdienst.nl. Vanaf aangiftejaar 2025 vul je het werkelijk rendement in de aangifte zelf in.
Je voorlopige aanslag over 2026 houdt er geen rekening mee. Dat kan ook niet, want je echte resultaat is pas na afloop van het jaar bekend. De correctie volgt dus altijd achteraf.
Houd je administratie bij gedurende het jaar. Je hebt de waarde van elke rekening en elke positie op 1 januari en op 31 december nodig, plus alle ontvangen rente en dividend. Dat werk is een stuk lichter als je portefeuille uit een paar brede fondsen bestaat.
Wat ik hiervan zelf vind
Ik beleg sinds 2012 en heb een hekel aan administratie die mijn beslissingen stuurt. Toch is deze regeling het invullen waard in een slecht jaar.
Wat ik vooral merk: hoe eenvoudiger je portefeuille, hoe makkelijker dit gaat. Mijn kern bestaat uit een paar brede ETF's. Dat scheelt niet alleen kosten, het scheelt ook uren uitzoekwerk bij de aangifte. In mijn eerste jaren had ik veel te veel losse posities en dat maakte elk overzicht een project.
Laat de fiscale route trouwens niet je beleggingskeuzes bepalen. Begin bij je horizon en je buffer, zoals bij je financiele basis op orde. De vraag of je meer belasting betaalt over beleggingen dan over spaargeld is interessant, maar het is zelden de doorslaggevende factor.
Hoe lang bestaat deze regeling nog?
De tegenbewijsregeling is een tussenoplossing. Zij verdwijnt zodra het nieuwe stelsel er is.
De Belastingdienst noemt op haar eigen pagina nog 1 januari 2028 als waarschijnlijke datum voor nieuwe wetgeving. Het kabinet stelt inmiddels 1 januari 2029 voor, waarbij invoering in 2028 mogelijk blijft als dat verantwoord en uitvoerbaar is. De Tweede Kamer stemt naar verwachting op 12 november 2026 over het wetsvoorstel, daarna buigt de Eerste Kamer zich erover.
In dat nieuwe stelsel belast de fiscus je werkelijke rendement standaard. De tegenbewijsregeling is dan overbodig. Tot die tijd blijft het forfait leidend, tenzij jij aantoont dat je echte resultaat lager uitviel. Reken je situatie alvast door met de box 3 calculator.
Veelgestelde vragen over de Opgaaf werkelijk rendement
We lichten graag een aantal veelgestelde vragen toe:
Wat is de Opgaaf werkelijk rendement?
Het is de manier om de Belastingdienst te laten rekenen met je echte rendement in plaats van met het forfait. Dat mag als je werkelijke rendement lager uitvalt. De regeling volgt uit de Wet tegenbewijsregeling box 3 en uitspraken van de Hoge Raad.
Betaal ik meer als mijn rendement juist hoger was?
Nee. Je betaalt nooit meer dan de fiscus eerder berekende. Valt je werkelijke rendement hoger uit, dan blijft het forfait gelden.
Telt een waardedaling van mijn ETF's mee?
Ja. De waardeverandering van je bezit telt mee en die mag negatief zijn. Een daling van je portefeuille drukt dus je werkelijke rendement.
Mag ik mijn transactiekosten aftrekken?
De Belastingdienst hanteert eigen regels over welke posten meetellen. Kosten van beheer tellen daarin niet zomaar mee. Check de rekenvoorbeelden op belastingdienst.nl of leg je situatie voor aan een fiscalist.
Vanaf welk vermogen is dit interessant?
Pas boven het heffingsvrij vermogen ontstaat er belasting om te corrigeren. Meer daarover lees je in ons artikel over de vraag vanaf welk bedrag je vermogensbelasting betaalt.
De regels rond box 3 schuiven al jaren op. Je portefeuille hoeft dat niet te doen. In het gratis live webinar laat Nick zien hoe je een plan bouwt dat tegen wisselende wetgeving kan. Meld je gratis aan voor het webinar en stel live je vragen.
Gepubliceerd: 11 november 2026
Laatst bijgewerkt: 11 november 2026
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 11 november 2026
Auteur: Nick van Belzen
Bronnen: Belastingdienst (Wat is mijn werkelijk rendement, Opgaaf werkelijk rendement en de rendementspercentages box 3 2026), uitspraken van de Hoge Raad, Rijksoverheid en de Kamerstukken rond het Belastingplan 2027.
De informatie van Investing Nomads is uitsluitend bedoeld voor educatieve en informatieve doeleinden en vormt geen persoonlijk financieel of beleggingsadvies. Beleggen brengt risico met zich mee. Je kunt een deel van je inleg verliezen. Belastingregels veranderen en persoonlijke situaties verschillen. De Belastingdienst of een gekwalificeerde fiscalist is uiteindelijk leidend.
